|
Ticaret Bakanlığından:
GENEL ÜRÜN
GÜVENLİĞİ
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; piyasaya arz edilen,
piyasada bulundurulan veya tedarik edilen ve tüketicinin kullanımına hazır
edilen, tüketici için amaçlanan veya tüketici için amaçlanmamış olsa dahi
makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici tarafından kullanılabilecek
ürünlerin güvenli olmasının sağlanması ve bu alanda yetkili kuruluşların
görevleri ile üreticilerin ve dağıtıcıların yükümlülüklerinin
belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, ürünlere ilişkin bir teknik
düzenlemenin bulunmadığı veya teknik düzenleme bulunsa dahi insan sağlığı ve
güvenliğine ilişkin hükümler içermediği veya belirli risklere yahut risk
kategorilerine ilişkin hükümler içermediği durumlarda uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik; piyasaya arz edilen, piyasada
bulundurulan veya tedarik edilen ve tüketicinin kullanımına hazır edilen,
tüketici için amaçlanan veya tüketici için amaçlanmamış olsa dahi makul
ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici tarafından kullanılabilecek olan
yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş tüm ürünlere uygulanır.
(3) Bu Yönetmelik, elektronik satışlar ve diğer
uzaktan iletişim araçları vasıtasıyla gerçekleşen satışlar dahil, satış
tekniğine bakılmaksızın tüm ürünlere uygulanır.
(4) Bu Yönetmelik, bir hizmet esnasında tüketicilere
sunulan ürünlere uygulanır. Tüketiciye hizmet sunanlar tarafından kullanılan
veya işletilen ekipmanları kapsamaz.
(5) Bu Yönetmelik, antika ürün veya kullanımından
önce tamir veya ıslah edilmesi gereken ürün olarak tedarik edilen kullanılmış
ürünlere, tedarikçinin tedarik ettiği kişiye bu konuda açıkça bilgi vermesi
koşuluyla uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2020 tarihli ve 7223
sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 24 üncü maddesi ve
10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığı (Ürün Güvenliği ve
Denetimi Genel Müdürlüğü)’nı,
b) Ciddi risk: Etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan
riskler de dâhil olmak üzere, yetkili kuruluşların acil müdahalesini
gerektiren her türlü riski,
c) Dağıtıcı: Tedarik zincirinde yer alan ve
faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkilemeyen 7223 sayılı
Kanun kapsamında dağıtıcı sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
ç) Geri çağırma: Üretici veya dağıtıcı tarafından
tüketiciye tedarik edilmiş veya tüketicinin kullanımına sunulmuş tehlikeli
ürünün geri getirilmesini amaçlayan her türlü önlemi,
d) Güvenli ürün: Kullanım süresi ve uygulanabilir
olduğu durumlarda hizmete sunulması, kurulumu ve bakımına ilişkin
gereklilikleri dahil olmak üzere, normal ve makul ölçüde öngörülebilir
koşullarda kullanımı risk taşımayan veya ürünün kullanımına özgü asgari risk
taşıyan, aşağıdaki unsurlar ele alındığında insan sağlığı ve güvenliği için
yüksek düzeyde koruma sağladığı kabul edilen ürünü;
1) Ürünün bileşimi, ambalajı, montaj talimatları ve
mümkün olduğu durumlarda kurulum ve bakım talimatları da dahil olmak üzere
özellikleri.
2) Diğer ürünlerle birlikte kullanımının makul ölçüde
öngörülebilir olduğu durumlarda, diğer ürünler üzerindeki etkisi.
3) Ürünün sunumu, etiketlenmesi, kullanımı ve
imhasıyla ilgili uyarılar ve talimatlar ile ürünle ilgili diğer bilgi ve
açıklamalar.
4) Başta çocuklar, engelliler ve yaşlılar olmak
üzere ürünü kullanırken risk altındaki tüketici kategorileri.
e) Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün
Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununu,
f) Piyasadan çekme: Tehlikeli ürünün tüketicilere
dağıtımını, öneri ve teşhirini önlemeyi amaçlayan her türlü tedbiri,
g) Tehlikeli Ürün: Güvenli ürün tanımını
karşılamayan ürünü,
ğ) Üretici;
1) Türkiye’de yerleşik olması halinde ürünü imal
eden ve ürüne kendi ismini, ticari markasını veya herhangi bir ayırt edici
işaret koyarak kendisini imalatçı olarak sunan veya ürünü ıslah eden, Kanun
kapsamında imalatçı sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
2) İmalatçının Türkiye’de yerleşik olmaması halinde,
Kanun kapsamında ürünün yetkili temsilcisi sıfatını haiz Türkiye’de yerleşik
gerçek ve tüzel kişiyi, yetkili temsilcinin bulunmaması halinde ürünü ithal
eden, Kanun kapsamında ithalatçı sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
3) Tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri, bir
ürünün güvenliğine ilişkin özellikleri etkileyebilen, Kanun kapsamında
iktisadi işletmeci sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Ürün: Tüketicilerin kullanımı için amaçlanan veya
tüketicilerin kullanımı için amaçlanmamış olsa dahi makul ölçüde
öngörülebilir koşullarda tüketiciler tarafından kullanılması muhtemel olan,
gerek ticari faaliyetler sonucunda gerekse başka yollarla tedarik edilen veya
kullanıma sunulan, yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş her türlü madde,
müstahzar veya eşyayı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Ürün Güvenliği
Ürün güvenliği ve genel ürün güvenliği gerekleri
MADDE 5 – (1) Ürünün güvenli olması zorunludur.
(2) Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına uygun
olarak hazırlanan teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili
hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir.
(3) Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin
olabilirliği veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin varlığı, bir ürünün
tehlikeli ürün olduğu anlamına gelmez.
(4) Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyinin 1/95
sayılı Kararı hükümleri saklı kalmak ve 2/5/2012 tarihli ve 2012/3169 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı
Tanıma Yönetmeliği kapsamında olmak kaydıyla, Türkiye’de uygulananlardan
farklı teknik düzenleme, standart veya kalite kurallarına göre üretilmiş olsa
dahi, Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yasal olarak üretilmiş veya serbest
dolaşıma girmiş bir ürünün güvenli olduğu kabul edilir.
(5) Ürüne ilişkin bir teknik düzenlemenin
bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği
veya belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği
durumlarda, referans numaraları Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde yayımlanan
ürünün güvenliğine ilişkin Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal
standartlara uygun ürün güvenli kabul edilir.
(6) Ürüne ilişkin bir teknik düzenlemenin
bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği ya
da belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği ve
beşinci fıkrada atıfta bulunulan standartların olmadığı durumlarda, bir ürünün
genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğu, mevcut olması halinde aşağıda yer
alan hususlar göz önüne alınarak değerlendirilir:
a) Beşinci fıkrada atıfta bulunulan standartlar
haricindeki Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlar.
b) Ulusal ve uluslararası standartlar.
c) Yetkili kuruluşların veya Avrupa Komisyonunun
ürün güvenliği değerlendirmesinde rehber niteliğindeki görüşleri.
ç) İlgili sektörde yürürlükte olan ürün güvenliğine
ilişkin iyi uygulama kodları.
d) Teknik bilgi ve teknoloji düzeyi.
e) Tüketicinin güvenliğe ilişkin makul beklentileri.
(7) Ürünün beşinci ve altıncı fıkralarda belirtilen
değerlendirme kriterlerine uygunluğu, bu uygunluğa rağmen yetkili kuruluş
tarafından ürünün tehlikeli ürün olduğuna dair yeterli gerekçe bulunduğuna
kanaat getirildiği durumlarda, Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerinde öngörülen
ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi,
piyasadan çekilmesi veya geri çağırılması önlemlerin alınmasını ve
yaptırımların uygulanmasını engellemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Üretici ve Dağıtıcıların Yükümlülükleri ile Yetkili
Kuruluşların Yetki ve Sorumlulukları
Üreticilerin yükümlülükleri
MADDE 6 – (1) Üreticiler ancak güvenli ürünleri piyasaya arz
edebilir veya piyasada bulundurabilir.
(2) Üreticiler, kendi faaliyetleri ile sınırlı olmak
üzere;
a) Aksinin mazur görülebileceği durumlar hariç, ürünün
veya ürünün ambalajının üzerine ürünün model, parti, seri numarası veya ayırt
edilmesini sağlayacak diğer bilgiler ile kendi isim, kayıtlı ticari unvan veya
marka bilgisi ile kendisine ulaşılabilecek açık adres bilgilerinin kolayca
görülebilir ve okunabilir bir şekilde yer almasını sağlar.
b) Mümkün olduğu hallerde, piyasaya arz ettiği ve
piyasada bulundurduğu ürünlerden numune alarak test eder, inceleme yapar, şikâyetlerin,
tehlikeli ürünlerin ve geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve yaptığı izleme
faaliyetleri hakkında dağıtıcıları bilgilendirir.
c) Tüketicilerin ürünün taşıdığı riskler hakkında
yeterli ve etkin bir şekilde uyarılmasını sağlar.
ç) Yeterli uyarıların olmaması nedeniyle ürünün
taşıdığı risklerin açıkça anlaşılamayacağı durumlarda, ürünün arz edebileceği
riskleri değerlendirebilmeleri için, tüketicilere, ürünün normal veya makul
ölçüde öngörülebilir kullanım süresi içerisinde taşıdığı riskler hakkında
gerekli bilgileri sağlar ve bu risklere karşı gerekli önlemleri alır.
d) Ürünlerin taşıdığı risklerden kaçınmak için, bu
ürünlerin piyasaya arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi,
piyasadan çekilmesi veya tüketiciden geri çağırılması önlemi de dahil olmak
üzere gerekli önlemleri alır. Ürünün geri çağırılması önlemine, diğer
önlemlerin riski önlemede yetersiz kaldığı durumlarda başvurulur.
e) Yetkili kuruluşlar talep ettiğinde, tedarik ettiği
ürünlerinin taşıdığı riskleri önlemeye yönelik tedbirlerde işbirliği yaparlar.
f) Risk taşıyan ürünlerle ilgili olarak kendiliğinden
veya yetkili kuruluşun talebi üzerine bu Yönetmelik kapsamında gerekli
düzeltici önlemleri aldıktan sonra bu önlemler ve ürünün içerdiği riskler
hakkındaki bilgileri, tüketicilerin ürünün taşıdığı riskler hakkında yeterli ve
etkin bir şekilde uyarılmasını sağlayarak etkili olacak şekilde duyurur ve
duyurunun kapsamına göre engellilerin erişebilirliğini dikkate alır. Duyuru,
asgari aşağıdaki bilgileri içerir:
1) Ürünü tanıtacak marka, model veya cins ismi veya
diğer ayırt edici özellikler.
2) Mümkün ise ürünün fotoğrafı veya resimli tasviri.
3) Alınan önlem.
4) Önlemi gerektiren sorunun açık ve anlaşılır tarifi.
5) Sorumlu üreticinin isim, adres ve diğer iletişim
bilgileri.
6) Riskten sakınmak veya sorunu gidermek için önerilen
yöntemler.
(3) Üreticiler tarafından ikinci fıkranın (c) ve (ç)
bentlerinde belirtilen uyarı yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması, üreticiyi
bu Yönetmelikte belirtilen diğer yükümlülükleri yerine getirmekten muaf tutmaz.
(4) Üreticiler ikinci fıkrada belirtilen önlemleri
yetkili kuruluşun yapacağı denetimden önce gönüllü olarak kendiliğinden
alabileceği gibi, yetkili kuruluşun talebi üzerine de yerine getirir.
Dağıtıcıların yükümlülükleri
MADDE 7 – (1) Dağıtıcılar, kendi faaliyetleri ile sınırlı olmak
üzere;
a) Üreticiler ve yetkili kuruluşlarla etkin bir
işbirliği yapar. Özellikle risklerin önlenmesine yönelik alınan önlemler
kapsamında ürünün risk taşıdığı her durumda üreticiyi ve 9 uncu madde
kapsamında yetkili kuruluşu bilgilendirir. Ürünün menşeinin izlenebilirliği
için gerekli belgeleri bulundurur, talebi halinde yetkili kuruluşa sunar.
Yetkili kuruluşun talimatlarını ivedilikle yerine getirir.
b) Sahip oldukları bilgi ve mesleki birikim
çerçevesinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını bildikleri veya bilmelerinin
gerektiği ürünleri tedarik etmeyerek, genel ürün güvenliği gereklerine
uygunluğun sağlanmasına yardım edecek şekilde faaliyette bulunur.
c) Üreticinin ürüne ilişkin riskler ve önlemler
hakkında kendilerine bildirdiği bilgileri, varsa tedarik zincirindeki bir
sonraki dağıtıcıya iletmek ve 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının (f) bendinde
belirtilen duyuruyu müşterilerinin kolaylıkla görebileceği veya ulaşabileceği
yerlere koymak zorundadır.
Yetkili kuruluşların yetki ve sorumlulukları
MADDE 8 – (1) Yetkili kuruluşlar, sorumlu oldukları ürün
gruplarına ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya teknik
düzenlemelerde insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler bulunmadığı veya
belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler bulunmadığı durumlarda,
ürünlerin güvenli olması amacıyla üreticilerin ve dağıtıcıların bu Yönetmelikte
belirlenen yükümlülüklere uymalarını sağlar.
(2) Ürünlerin genel ürün güvenliği gereklerine
uygunluğunun denetimi, Kanun ve 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, ilgili mevzuat hükümleri ile ürün grupları
bazında sorumlu kılınan yetkili kuruluşlar tarafından yapılır.
(3) Bir ürün grubu için ilgili mevzuat hükümleri
kapsamında birden çok yetkili kuruluşun sorumlu olması halinde, genel ürün
güvenliği gereklerine uygunluğun denetimi, ilgili tüm kuruluşlar tarafından
sorumlulukları dahilinde eşgüdüm içerisinde yapılır. Yetkili kuruluşlar
arasında ürüne ilişkin denetim ve idari yaptırımların hangi kuruluş tarafından
uygulanacağına dair tereddüt hasıl olduğu durumlarda, yetkili kuruluşlar
arasında görev dağılımının belirlenmesi konusunda bir işbirliği protokolü
imzalanması yolu tercih edilebilir.
(4) Üçüncü fıkrada belirtildiği şekilde bir ürün
grubunun genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğunun denetiminden birden çok
yetkili kuruluşun sorumlu olduğu durumlarda, yetkili kuruluşlar arasında
sorumluluk alanları hakkında bir anlaşmazlık ortaya çıkması halinde,
anlaşmazlığın çözümü hakkında karar, Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine
Dair Yönetmelik kapsamında kurulan Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon
Kurulu tarafından verilir.
(5) Bir ürün grubunun genel ürün güvenliği gereklerine
uygunluğunun denetimi konusunda herhangi bir yetkili kuruluşun sorumlu olmadığı
durumlarda, sorumluluğun hangi yetkili kuruluş tarafından üstlenilmesi
gerektiğine ilişkin karar, benzer olan ve benzer güvenlik değerlendirmeleri
gerektiren ürünlerin aynı yetkili kuruluşça denetlenmesi esas olmak üzere
Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik kapsamında kurulan
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulu tarafından verilir.
Resmi Gazetenin Tamımı için Tıklayınız
|
Yorum Yapın