GENEL ÜRÜN GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ

11 Mart 2021 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 31420

YÖNETMELİK

Ticaret Bakanlığından:

GENEL ÜRÜN GÜVENLİĞİ

YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya tedarik edilen ve tüketicinin kullanımına hazır edilen, tüketici için amaçlanan veya tüketici için amaçlanmamış olsa dahi makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici tarafından kullanılabilecek ürünlerin güvenli olmasının sağlanması ve bu alanda yetkili kuruluşların görevleri ile üreticilerin ve dağıtıcıların yükümlülüklerinin belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, ürünlere ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya teknik düzenleme bulunsa dahi insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği veya belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği durumlarda uygulanır.

(2) Bu Yönetmelik; piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya tedarik edilen ve tüketicinin kullanımına hazır edilen, tüketici için amaçlanan veya tüketici için amaçlanmamış olsa dahi makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici tarafından kullanılabilecek olan yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş tüm ürünlere uygulanır.

(3) Bu Yönetmelik, elektronik satışlar ve diğer uzaktan iletişim araçları vasıtasıyla gerçekleşen satışlar dahil, satış tekniğine bakılmaksızın tüm ürünlere uygulanır.

(4) Bu Yönetmelik, bir hizmet esnasında tüketicilere sunulan ürünlere uygulanır. Tüketiciye hizmet sunanlar tarafından kullanılan veya işletilen ekipmanları kapsamaz.

(5) Bu Yönetmelik, antika ürün veya kullanımından önce tamir veya ıslah edilmesi gereken ürün olarak tedarik edilen kullanılmış ürünlere, tedarikçinin tedarik ettiği kişiye bu konuda açıkça bilgi vermesi koşuluyla uygulanmaz.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 24 üncü maddesi ve 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığı (Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü)’nı,

b) Ciddi risk: Etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan riskler de dâhil olmak üzere, yetkili kuruluşların acil müdahalesini gerektiren her türlü riski,

c) Dağıtıcı: Tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkilemeyen 7223 sayılı Kanun kapsamında dağıtıcı sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

ç) Geri çağırma: Üretici veya dağıtıcı tarafından tüketiciye tedarik edilmiş veya tüketicinin kullanımına sunulmuş tehlikeli ürünün geri getirilmesini amaçlayan her türlü önlemi,

d) Güvenli ürün: Kullanım süresi ve uygulanabilir olduğu durumlarda hizmete sunulması, kurulumu ve bakımına ilişkin gereklilikleri dahil olmak üzere, normal ve makul ölçüde öngörülebilir koşullarda kullanımı risk taşımayan veya ürünün kullanımına özgü asgari risk taşıyan, aşağıdaki unsurlar ele alındığında insan sağlığı ve güvenliği için yüksek düzeyde koruma sağladığı kabul edilen ürünü;

1) Ürünün bileşimi, ambalajı, montaj talimatları ve mümkün olduğu durumlarda kurulum ve bakım talimatları da dahil olmak üzere özellikleri.

2) Diğer ürünlerle birlikte kullanımının makul ölçüde öngörülebilir olduğu durumlarda, diğer ürünler üzerindeki etkisi.

3) Ürünün sunumu, etiketlenmesi, kullanımı ve imhasıyla ilgili uyarılar ve talimatlar ile ürünle ilgili diğer bilgi ve açıklamalar.

4) Başta çocuklar, engelliler ve yaşlılar olmak üzere ürünü kullanırken risk altındaki tüketici kategorileri.

e) Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununu,

f) Piyasadan çekme: Tehlikeli ürünün tüketicilere dağıtımını, öneri ve teşhirini önlemeyi amaçlayan her türlü tedbiri,

g) Tehlikeli Ürün: Güvenli ürün tanımını karşılamayan ürünü,

ğ) Üretici;

1) Türkiye’de yerleşik olması halinde ürünü imal eden ve ürüne kendi ismini, ticari markasını veya herhangi bir ayırt edici işaret koyarak kendisini imalatçı olarak sunan veya ürünü ıslah eden, Kanun kapsamında imalatçı sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

2) İmalatçının Türkiye’de yerleşik olmaması halinde, Kanun kapsamında ürünün yetkili temsilcisi sıfatını haiz Türkiye’de yerleşik gerçek ve tüzel kişiyi, yetkili temsilcinin bulunmaması halinde ürünü ithal eden, Kanun kapsamında ithalatçı sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

3) Tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri, bir ürünün güvenliğine ilişkin özellikleri etkileyebilen, Kanun kapsamında iktisadi işletmeci sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

h) Ürün: Tüketicilerin kullanımı için amaçlanan veya tüketicilerin kullanımı için amaçlanmamış olsa dahi makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketiciler tarafından kullanılması muhtemel olan, gerek ticari faaliyetler sonucunda gerekse başka yollarla tedarik edilen veya kullanıma sunulan, yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş her türlü madde, müstahzar veya eşyayı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Ürün Güvenliği

Ürün güvenliği ve genel ürün güvenliği gerekleri

MADDE 5 – (1) Ürünün güvenli olması zorunludur.

(2) Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olarak hazırlanan teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir.

(3) Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin olabilirliği veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin varlığı, bir ürünün tehlikeli ürün olduğu anlamına gelmez.

(4) Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyinin 1/95 sayılı Kararı hükümleri saklı kalmak ve 2/5/2012 tarihli ve 2012/3169 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliği kapsamında olmak kaydıyla, Türkiye’de uygulananlardan farklı teknik düzenleme, standart veya kalite kurallarına göre üretilmiş olsa dahi, Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yasal olarak üretilmiş veya serbest dolaşıma girmiş bir ürünün güvenli olduğu kabul edilir.

(5) Ürüne ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği veya belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği durumlarda, referans numaraları Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde yayımlanan ürünün güvenliğine ilişkin Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlara uygun ürün güvenli kabul edilir.

(6) Ürüne ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği ya da belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği ve beşinci fıkrada atıfta bulunulan standartların olmadığı durumlarda, bir ürünün genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğu, mevcut olması halinde aşağıda yer alan hususlar göz önüne alınarak değerlendirilir:

a) Beşinci fıkrada atıfta bulunulan standartlar haricindeki Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlar.

b) Ulusal ve uluslararası standartlar.

c) Yetkili kuruluşların veya Avrupa Komisyonunun ürün güvenliği değerlendirmesinde rehber niteliğindeki görüşleri.

ç) İlgili sektörde yürürlükte olan ürün güvenliğine ilişkin iyi uygulama kodları.

d) Teknik bilgi ve teknoloji düzeyi.

e) Tüketicinin güvenliğe ilişkin makul beklentileri.

(7) Ürünün beşinci ve altıncı fıkralarda belirtilen değerlendirme kriterlerine uygunluğu, bu uygunluğa rağmen yetkili kuruluş tarafından ürünün tehlikeli ürün olduğuna dair yeterli gerekçe bulunduğuna kanaat getirildiği durumlarda, Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerinde öngörülen ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi veya geri çağırılması önlemlerin alınmasını ve yaptırımların uygulanmasını engellemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üretici ve Dağıtıcıların Yükümlülükleri ile Yetkili

Kuruluşların Yetki ve Sorumlulukları

Üreticilerin yükümlülükleri

MADDE 6 – (1) Üreticiler ancak güvenli ürünleri piyasaya arz edebilir veya piyasada bulundurabilir.

(2) Üreticiler, kendi faaliyetleri ile sınırlı olmak üzere;

a) Aksinin mazur görülebileceği durumlar hariç, ürünün veya ürünün ambalajının üzerine ürünün model, parti, seri numarası veya ayırt edilmesini sağlayacak diğer bilgiler ile kendi isim, kayıtlı ticari unvan veya marka bilgisi ile kendisine ulaşılabilecek açık adres bilgilerinin kolayca görülebilir ve okunabilir bir şekilde yer almasını sağlar.

b) Mümkün olduğu hallerde, piyasaya arz ettiği ve piyasada bulundurduğu ürünlerden numune alarak test eder, inceleme yapar, şikâyetlerin, tehlikeli ürünlerin ve geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve yaptığı izleme faaliyetleri hakkında dağıtıcıları bilgilendirir.

c) Tüketicilerin ürünün taşıdığı riskler hakkında yeterli ve etkin bir şekilde uyarılmasını sağlar.

ç) Yeterli uyarıların olmaması nedeniyle ürünün taşıdığı risklerin açıkça anlaşılamayacağı durumlarda, ürünün arz edebileceği riskleri değerlendirebilmeleri için, tüketicilere, ürünün normal veya makul ölçüde öngörülebilir kullanım süresi içerisinde taşıdığı riskler hakkında gerekli bilgileri sağlar ve bu risklere karşı gerekli önlemleri alır.

d) Ürünlerin taşıdığı risklerden kaçınmak için, bu ürünlerin piyasaya arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi veya tüketiciden geri çağırılması önlemi de dahil olmak üzere gerekli önlemleri alır. Ürünün geri çağırılması önlemine, diğer önlemlerin riski önlemede yetersiz kaldığı durumlarda başvurulur.

e) Yetkili kuruluşlar talep ettiğinde, tedarik ettiği ürünlerinin taşıdığı riskleri önlemeye yönelik tedbirlerde işbirliği yaparlar.

f) Risk taşıyan ürünlerle ilgili olarak kendiliğinden veya yetkili kuruluşun talebi üzerine bu Yönetmelik kapsamında gerekli düzeltici önlemleri aldıktan sonra bu önlemler ve ürünün içerdiği riskler hakkındaki bilgileri, tüketicilerin ürünün taşıdığı riskler hakkında yeterli ve etkin bir şekilde uyarılmasını sağlayarak etkili olacak şekilde duyurur ve duyurunun kapsamına göre engellilerin erişebilirliğini dikkate alır. Duyuru, asgari aşağıdaki bilgileri içerir:

1) Ürünü tanıtacak marka, model veya cins ismi veya diğer ayırt edici özellikler.

2) Mümkün ise ürünün fotoğrafı veya resimli tasviri.

3) Alınan önlem.

4) Önlemi gerektiren sorunun açık ve anlaşılır tarifi.

5) Sorumlu üreticinin isim, adres ve diğer iletişim bilgileri.

6) Riskten sakınmak veya sorunu gidermek için önerilen yöntemler.

(3) Üreticiler tarafından ikinci fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen uyarı yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması, üreticiyi bu Yönetmelikte belirtilen diğer yükümlülükleri yerine getirmekten muaf tutmaz.

(4) Üreticiler ikinci fıkrada belirtilen önlemleri yetkili kuruluşun yapacağı denetimden önce gönüllü olarak kendiliğinden alabileceği gibi, yetkili kuruluşun talebi üzerine de yerine getirir.

Dağıtıcıların yükümlülükleri

MADDE 7 – (1) Dağıtıcılar, kendi faaliyetleri ile sınırlı olmak üzere;

a) Üreticiler ve yetkili kuruluşlarla etkin bir işbirliği yapar. Özellikle risklerin önlenmesine yönelik alınan önlemler kapsamında ürünün risk taşıdığı her durumda üreticiyi ve 9 uncu madde kapsamında yetkili kuruluşu bilgilendirir. Ürünün menşeinin izlenebilirliği için gerekli belgeleri bulundurur, talebi halinde yetkili kuruluşa sunar. Yetkili kuruluşun talimatlarını ivedilikle yerine getirir.

b) Sahip oldukları bilgi ve mesleki birikim çerçevesinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını bildikleri veya bilmelerinin gerektiği ürünleri tedarik etmeyerek, genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğun sağlanmasına yardım edecek şekilde faaliyette bulunur.

c) Üreticinin ürüne ilişkin riskler ve önlemler hakkında kendilerine bildirdiği bilgileri, varsa tedarik zincirindeki bir sonraki dağıtıcıya iletmek ve 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen duyuruyu müşterilerinin kolaylıkla görebileceği veya ulaşabileceği yerlere koymak zorundadır.

Yetkili kuruluşların yetki ve sorumlulukları

MADDE 8 – (1) Yetkili kuruluşlar, sorumlu oldukları ürün gruplarına ilişkin bir teknik düzenlemenin bulunmadığı veya teknik düzenlemelerde insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler bulunmadığı veya belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler bulunmadığı durumlarda, ürünlerin güvenli olması amacıyla üreticilerin ve dağıtıcıların bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklere uymalarını sağlar.

(2) Ürünlerin genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğunun denetimi, Kanun ve 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, ilgili mevzuat hükümleri ile ürün grupları bazında sorumlu kılınan yetkili kuruluşlar tarafından yapılır.

(3) Bir ürün grubu için ilgili mevzuat hükümleri kapsamında birden çok yetkili kuruluşun sorumlu olması halinde, genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğun denetimi, ilgili tüm kuruluşlar tarafından sorumlulukları dahilinde eşgüdüm içerisinde yapılır. Yetkili kuruluşlar arasında ürüne ilişkin denetim ve idari yaptırımların hangi kuruluş tarafından uygulanacağına dair tereddüt hasıl olduğu durumlarda, yetkili kuruluşlar arasında görev dağılımının belirlenmesi konusunda bir işbirliği protokolü imzalanması yolu tercih edilebilir.

(4) Üçüncü fıkrada belirtildiği şekilde bir ürün grubunun genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğunun denetiminden birden çok yetkili kuruluşun sorumlu olduğu durumlarda, yetkili kuruluşlar arasında sorumluluk alanları hakkında bir anlaşmazlık ortaya çıkması halinde, anlaşmazlığın çözümü hakkında karar, Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik kapsamında kurulan Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulu tarafından verilir.

(5) Bir ürün grubunun genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğunun denetimi konusunda herhangi bir yetkili kuruluşun sorumlu olmadığı durumlarda, sorumluluğun hangi yetkili kuruluş tarafından üstlenilmesi gerektiğine ilişkin karar, benzer olan ve benzer güvenlik değerlendirmeleri gerektiren ürünlerin aynı yetkili kuruluşça denetlenmesi esas olmak üzere Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik kapsamında kurulan Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulu tarafından verilir.

Resmi Gazetenin Tamımı için Tıklayınız